Natychmiastowa implantacja polega na wszczepieniu implantu podczas tej samej wizyty, na której usuwany jest ząb. Rozwiązanie to może skrócić leczenie i ograniczyć liczbę zabiegów, ale nie jest możliwe u każdego pacjenta. O kwalifikacji decydują przede wszystkim warunki kostne, stan tkanek, obecność infekcji oraz możliwość uzyskania odpowiedniej stabilizacji implantu.
Dowiedz się kiedy mozna wstawic implant po wyrwaniu zeba?
Gdy nie można uzyskać stabilizacji implantu
Najważniejszym warunkiem natychmiastowej implantacji jest możliwość stabilnego osadzenia implantu w kości. Implant musi zostać zakotwiczony w zdrowej, odpowiednio twardej tkance kostnej znajdującej się poza obszarem po usuniętym korzeniu.
Jeżeli zębodół jest zbyt szeroki, kość ma niewystarczającą wysokość albo jej struktura jest zbyt miękka, implant może nie uzyskać wymaganej stabilizacji pierwotnej. Brak stabilnego osadzenia zwiększa ryzyko mikroruchów, zaburzeń gojenia i niepowodzenia osteointegracji.
W takiej sytuacji lekarz zwykle przeprowadza ekstrakcję, oczyszcza zębodół i pozostawia tkanki do wygojenia. W razie potrzeby wykonuje również odbudowę kości, a implant wszczepia dopiero po kilku miesiącach.
Przy znacznym ubytku kości wokół zęba
Natychmiastowe wszczepienie implantu może nie być możliwe, gdy doszło do dużej utraty kości otaczającej korzeń. Taki problem często występuje w zaawansowanej chorobie przyzębia, po długotrwałym stanie zapalnym, urazie albo pęknięciu korzenia.
Szczególnie istotny jest stan blaszki kostnej od strony wargowej lub policzkowej. Jej rozległe uszkodzenie może uniemożliwić prawidłowe ustawienie implantu i utrudnić uzyskanie przewidywalnego efektu estetycznego.
Jeżeli ubytek kości jest zbyt duży, najpierw konieczna może być regeneracja wyrostka zębodołowego, a dopiero po jego odbudowie możliwe staje się bezpieczne wszczepienie implantu.
W przypadku rozległego ostrego stanu zapalnego
Sama obecność niewielkiej zmiany zapalnej nie zawsze wyklucza implantację natychmiastową. Problem pojawia się jednak wtedy, gdy infekcja jest rozległa, aktywna i nie można jej dokładnie usunąć podczas zabiegu.
Przeciwwskazaniem może być ropień, obecność dużej ilości ropy, nasilony obrzęk, rozległa destrukcja kości albo zapalenie obejmujące sąsiednie tkanki. W takich warunkach trudno uzyskać czyste, stabilne podłoże dla implantu.
W pierwszej kolejności należy wówczas opanować infekcję, usunąć zmienione zapalnie tkanki i poczekać na wygojenie miejsca po ekstrakcji. Implantacja jest planowana dopiero po ustąpieniu procesu zapalnego.
Po uszkodzeniu ścian zębodołu podczas ekstrakcji
Natychmiastowa implantacja wymaga możliwie atraumatycznego usunięcia zęba. Jeżeli podczas ekstrakcji dojdzie do złamania lub znacznego uszkodzenia ścian zębodołu, warunki do prawidłowego osadzenia implantu mogą ulec pogorszeniu.
Dotyczy to zwłaszcza cienkiej blaszki kostnej w przednim odcinku szczęki. Jej utrata może prowadzić do zapadnięcia tkanek, recesji dziąsła i niezadowalającego efektu estetycznego.
Rozległe uszkodzenie zębodołu często oznacza konieczność odroczenia implantacji i wcześniejszej odbudowy kości.
Przy niekorzystnej anatomii miejsca po usuniętym zębie
Nie każdy zębodół pozwala na ustawienie implantu w prawidłowej pozycji. Trudności mogą wynikać z nietypowego przebiegu korzeni, bardzo dużej przestrzeni po zębie wielokorzeniowym albo niewystarczającej ilości kości w odpowiednim kierunku.
Znaczenie ma również położenie zatoki szczękowej, kanału nerwu zębodołowego dolnego oraz sąsiednich korzeni. Jeżeli bezpieczne umieszczenie implantu grozi uszkodzeniem ważnych struktur anatomicznych, lekarz może zdecydować o leczeniu etapowym.
W niektórych przypadkach przed implantacją konieczne jest podniesienie dna zatoki szczękowej, augmentacja kości lub zmiana planowanej pozycji implantu.
Gdy stan tkanek miękkich nie pozwala na prawidłowe gojenie
O powodzeniu implantacji decyduje nie tylko kość, ale również stan dziąsła i błony śluzowej. Rozległy ubytek tkanek miękkich, silny stan zapalny dziąseł albo brak możliwości szczelnego zabezpieczenia pola zabiegowego mogą zwiększać ryzyko powikłań.
Problem jest szczególnie istotny w strefie estetycznej, gdzie nawet niewielka recesja może odsłonić metalowy element implantu lub spowodować asymetrię dziąseł.
W takiej sytuacji lekarz może najpierw wykonać zabiegi regeneracyjne albo poczekać na odbudowę i stabilizację tkanek po ekstrakcji.
Przy nieleczonej chorobie przyzębia i złej higienie
Aktywna choroba przyzębia zwiększa ryzyko zakażenia tkanek wokół implantu i jego późniejszej utraty. Jeżeli pacjent ma liczne kieszonki przyzębne, krwawienie dziąseł, kamień nazębny i postępujący zanik kości, implantacja natychmiastowa może być zbyt ryzykowna.
Podobny problem dotyczy bardzo złej higieny jamy ustnej. Nagromadzenie płytki bakteryjnej utrudnia gojenie i sprzyja rozwojowi zapalenia wokół implantu.
Przed zabiegiem konieczne może być:
- leczenie periodontologiczne i usunięcie ognisk zapalnych,
- profesjonalne oczyszczenie zębów,
- poprawa codziennej higieny,
- uzyskanie stabilnego stanu dziąseł.
Dopiero po opanowaniu choroby można ponownie ocenić możliwość implantacji.
Przy niekontrolowanych chorobach ogólnych
Niektóre choroby ogólne nie wykluczają leczenia implantologicznego, ale muszą być odpowiednio kontrolowane. Implantacja natychmiastowa może zostać odroczona między innymi u pacjentów z niewyrównaną cukrzycą, poważnymi zaburzeniami odporności, aktywną chorobą nowotworową lub nieprawidłowym krzepnięciem krwi.
Znaczenie mają także leki wpływające na metabolizm kości, odporność lub gojenie ran. Dotyczy to między innymi części leków stosowanych w leczeniu osteoporozy i chorób nowotworowych.
Jeżeli stan ogólny zwiększa ryzyko zakażenia, krwawienia albo zaburzeń gojenia, lekarz może odroczyć implantację do czasu ustabilizowania zdrowia pacjenta.
U osób intensywnie palących
Palenie tytoniu pogarsza ukrwienie tkanek, ogranicza procesy regeneracyjne i zwiększa ryzyko infekcji wokół implantu. Nie zawsze stanowi bezwzględne przeciwwskazanie, ale przy dużej liczbie wypalanych papierosów może istotnie obniżać przewidywalność leczenia.
Ryzyko rośnie szczególnie wtedy, gdy jednocześnie występują ubytki kości, cienkie dziąsło, choroba przyzębia lub konieczność dodatkowej regeneracji tkanek.
W takich przypadkach lekarz może zalecić całkowite zaprzestanie palenia przed zabiegiem i w okresie gojenia albo wybrać implantację odroczoną.
Gdy pacjent zaciska lub zgrzyta zębami
Bruksizm powoduje nadmierne przeciążenia mechaniczne. W okresie gojenia mogą one prowadzić do mikroruchów implantu i zaburzyć jego integrację z kością.
Szczególne ryzyko występuje wtedy, gdy implant ma zostać od razu obciążony koroną tymczasową. U pacjentów z silnym zaciskaniem zębów lekarz może zrezygnować z implantacji natychmiastowej albo wszczepić implant bez natychmiastowego obciążenia.
Często konieczne jest również zaplanowanie szyny ochronnej i korekta warunków zwarciowych.
Gdy nie można prawidłowo zaplanować zabiegu na podstawie diagnostyki
Decyzja o implantacji natychmiastowej nie powinna być podejmowana wyłącznie na podstawie badania jamy ustnej. Konieczna jest dokładna ocena ilości i jakości kości oraz położenia struktur anatomicznych.
Najczęściej wykorzystuje się do tego tomografię komputerową CBCT. Jeżeli badanie ujawnia niewystarczającą ilość kości, nietypową anatomię albo ryzyko uszkodzenia nerwu czy zatoki szczękowej, zabieg może wymagać zmiany planu.
Czasami ostateczna decyzja zapada dopiero po usunięciu zęba, gdy lekarz może bezpośrednio ocenić stan zębodołu. Nawet prawidłowy obraz radiologiczny nie zawsze pozwala przewidzieć pęknięcie blaszki kostnej lub rzeczywisty zakres stanu zapalnego.
Kiedy lepiej odroczyć wszczepienie implantu?
Natychmiastowy implant po usunięciu zęba nie jest możliwy przede wszystkim wtedy, gdy nie można uzyskać jego stabilnego osadzenia, występuje duży ubytek kości, rozległa infekcja albo uszkodzenie ścian zębodołu. Powodem odroczenia zabiegu może być również aktywna choroba przyzębia, zły stan tkanek miękkich, niekontrolowane choroby ogólne lub wysokie ryzyko przeciążenia implantu.
Rezygnacja z implantacji natychmiastowej nie oznacza rezygnacji z implantu w ogóle. W wielu przypadkach leczenie etapowe, obejmujące wygojenie zębodołu lub odbudowę kości, daje bardziej przewidywalny i bezpieczny rezultat. Ostateczna kwalifikacja wymaga badania klinicznego oraz oceny tomografii komputerowej.